rubellus

Xerocomus pruinatus (Fr.) Quél.

Hoed 40-100 mm breed, halfbolvormig dan uitspreidend tot gewelfd met ingebogen rand, heel donker purperbruin of roodbruin, soms bijna zwart in jonge exemplaren, aanvankelijk fijn berijpt, dan fluwelig-viltig, vaak heel fijn gerimpeld of bobbelig,  niet of slechts onopvallend openbarstend, en dan alleen aan de rand van de hoed, waarbij het bleekgele vlees zichtbaar wordt. Buisjes aangehecht, recht of buikig, tot 12 mm lang, geelgroen, niet verkleurend. Poriën hoekig, tot 1 mm doorsnee, tamelijk helder geel dan geelgroen, niet verkleurend bij kneuzing. Steel 30-50 x 10-15 mm, cilindrisch, vaak naar de voet versmald, geel aan top, daaronder roodbruin of oranjebruin, vaak met lichte en donkere streping, bedekt met fijne rode vezels, ten minste in het middelste deel, basis met rijkelijk wit mycelium. Vlees geel in hoed en steel, niet of slechts langzaam blauw verkleurend, vooral in het onderste deel van de steel. Geur en smaak onbeduidend.

Sporen 10-13.5 x 4.5-5.5(-6.0) µm, Q = 2.2-3.4, Qav = 2.4-2.9, ellipsvormig met deukje boven de apiculus, iets dikwandig, bruin in water, met een fijne lengte streping. Hoedhuid een tot 150 μm dik, onregelmatig trichoderm van cilindrische hyfen met torpedoachtige eindcellen, 20-40 x 10-18 µm. Pigment geincrustreerd in de hoedhuid, eindcellen vaak glad.

Ecologie en verspreiding.—Ectomycorrhiza vormend met Eik en Beuk, in bossen en wegkanten op voedselrijke bodem. Zeldzaam, maar werkelijke verspreiding slecht bekend.  

Deze soort, die vaak in het veld voor de Roodstelige fluweelboleet, X. chrysenteron wordt aangezien, is waarschijnlijker wijder verspreid dan de waarnemingen doen vermoeden. Naast de habitat, is het belangrijkste verschil met X. chrysenteron vooral gelegen in het hoedoppervlak dat niet of nauwelijks barst, en het gelige vlees in hoed en steel. Beide soorten verkleuren nauwelijks blauw. Een treffend voorbeeld van de verwarring met X. chrysenteron is te vinden in het boek van Gerhardt (1999) waar bij X. chrysenteron duidelijk X. pruinatus is afgebeeld.

 

pruinatus1

pruinatus2

pruinatus3